POLSKA W UNII EUROPEJSKIEJ / Rynek pracy

Rynek pracy w Polsce po pięciu latach w Unii Europejskiej – więcej polaków pracuje, więcej się uczy. Nadal jednak stoi przed nami wiele wyzwań.

Na pięciolecie wstąpienia Polski do Unii Europejskiej, Główny Urząd Statystyczny, opublikował raport „Polska w Unii Europejskiej” porównujący rożne aspekty życia gospodarczo-społecznego w Polsce na tle pozostałych państw członkowskich.

Więcej z Polaków pracuje

Od naszej akcesji 1 maja 2004 roku, zatrudnienie w Polsce zwiększyło się o ponad 1,5 miliona osób, do 14 milionów 699 tys. na koniec 2007 roku. W tym samym okresie bezrobocie zmniejszyło się z ponad 3 milionów do niecałych 1,5 miliona osób.

Pozytywnym zjawiskiem jest z pewnością także znaczny spadek liczby osób pozostających bez pracy dłużej niż 12 miesięcy. Gdy wstępowaliśmy do Unii stopa bezrobocia długotrwałego wynosiła 12 proc., dziś to nieco ponad 4 proc. , niemalże tyle samo co średnio w całej Unii.

Wskaźniki rynku pracy także uległy poprawie – wskaźnik zatrudnienia, który pokazuje udział osób pracujących w całej populacji, w przeciągu trzech pierwszych lat naszego członkostwa, wzrósł o 6 punktów i wynosi obecnie 57 proc.

Daleko nam jednak jeszcze do średniej unijnej wynoszącej 65,4 proc. o takich krajach jak Dania (77,1 proc.) nie wspominając. Pod tym względem Polska pozostaje w ogonie Unii, wyprzedzając jedynie Maltę (54,6 proc.).

Mimo ogólnego wzrostu zatrudnienia i udziału osób pracujących w populacji Polaków, wiele grup nie uczestniczy w pełni w rynku pracy. Problem ten szczególnie dotyczy osób starszych, w wieku powyżej 50 lat.

Wśród tej grupy wiekowej aktywnych jest ok. 40 proc. mężczyzn i 19 proc. kobiet. Przy czym wśród mężczyzn nastąpił wzrost aktywności w porównaniu do okresu akcesji o 7 proc. Natomiast wskaźnik zatrudnienia dla kobiet po 50. roku życia nie zmienił się, w ciągu ostatnich pięciu lat i wynosi nadal 19,4 proc.

W tym względzie Polska również pozostaje w tyle np. w krajach nadbałtyckich niemal 60 proc. kobiet z grupy 50+ jest aktywna na rynku pracy. Najwyższy wskaźnik w Europie ma Szwecja gdzie w 2007 r. było 72,9 proc. mężczyzn i 67 proc. kobiet aktywnych zawodowo po 50. roku życia.

Edukacja

Jak pokazują dane zaprezentowane przez GUS, największe szanse w Unii na zatrudnienie i uniknięcie bezrobocia mają osoby z wykształceniem wyższym oraz średnim i średnim zawodowym.

Od 2004 roku, w obu tych grupach bezrobocie spadało w Polsce najszybciej i dziś wynosi odpowiednio 3,9 i 6,9 proc. podczas gdy dla osób z wykształceniem podstawowym 10,6 proc.

Unia z pewnością stała się dla wielu osób szansą na zdobycie wykształcenia. Od akcesji wzrosła liczba osób posiadających wyższe wykształcenie – teraz jest ich 15 proc. w całej populacji. Zmniejszył się za to udział osób z wykształceniem podstawowym z 26,6 proc. do 23 proc.

Dla rozwoju kraju, poza zwiększaniem się liczby osób z wyższym i zawodowym wykształceniem niezbędne są także nakłady na działalność badawczą i rozwojową. Jak pokazuje raport GUS jest to dla Polski bardzo duże wzywanie. Rocznie przeznaczamy nieco ponad 0,5 proc. produktu krajowego brutto (PKB) na tą dziedzinę, podczas gdy kraje z o wiele mniejszą liczbą ludności i większym PKB jak np. Szwecja, wydają na te cele nawet 3,6 proc. PKB.

Wyzwania

Powyższe dane zaprezentowane przez GUS pokazują, że sytuacja na rynku pracy po naszej akcesji do UE w widoczny sposób się polepszyła. Wciąż jednak jest bardzo dużo do zrobienia na rynku pracy. Zwiększanie zatrudnienia grup w szczególnie trudnej sytuacji na rynku pracy czy poszerzanie dostępności do edukacji to z tej perspektywy najważniejsze cele. Chodzi w końcu nie o wskaźniki, a o człowieka.

Źródło: www.stat.gov.pl